“Sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả: Thành quả và mục tiêu trong kỷ nguyên vươn mình”

Là chủ đề của diễn đàn được Bộ Công Thương tổ chức sáng 26/6, tại Hà Nội để chia sẻ những kết quả, kinh nghiệm đạt được sau 15 năm thực hiện Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả; đồng thời phổ biến và thảo luận giải pháp thực thi các nội dung của Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả (sửa đổi) vừa được Quốc hội thông qua vào ngày 18/6 vừa qua.

Tham dự diễn đàn có bà Nguyễn Thị Lâm Giang - Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương); ông Nguyễn Công Thịnh - Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học công nghệ, Môi trường và Vật liệu xây dựng (Bộ Xây dựng); ông Nguyễn Văn Minh - Tổng Biên tập Báo Công Thương cùng đại diện các bộ, ban ngành trung ương, lãnh đạo các địa phương, hiệp hội, các tổ chức năng lượng trong nước và quốc tế; các viện nghiên cứu, các trường đào tạo; các tập đoàn; tổng công ty, các doanh nghiệp

Tập đoàn Điện lực Việt Nam có ông Võ Quang Lâm - Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam.

Phát biểu tại diễn đàn, bà Nguyễn Thị Lâm Giang - Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công - cho biết, nhu cầu sử dụng điện ngày càng tăng cao với tốc độ trung bình từ 8-10%/năm, trong khi đó, nhiều nguồn điện của Việt Nam đã đạt mức tới hạn. Thực tế, nhiều nhà máy công nghiệp vẫn sử dụng công nghệ cũ, tiêu tốn năng lượng. Ý thức tiết kiệm năng lượng dù đã được nâng lên song vẫn còn hạn chế.

Cũng theo Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công, với mục đích đúc kết kinh nghiệm; phổ biến thông tin về Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả và bàn thảo thêm các giải pháp nhằm thực thi Luật một cách hiệu quả trong thực tiễn, Bộ Công Thương tổ chức diễn đàn này nhằm lắng nghe thêm các ý kiến đóng góp từ các cơ quan quản lý nhà nước, các tổ chức, hiệp hội và cộng đồng doanh nghiệp để hoàn thiện các văn bản chính sách, tạo điều kiện cho mọi thành phần trong xã hội triển khai trong thời gian tới.

Với vai trò là cơ quan đầu mối về năng lượng, Bộ Công Thương đã tiên phong trong triển khai Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả từ năm 2010 đến nay. Trong 15 năm qua, Bộ đã nỗ lực thực hiện nhiều giải pháp nhằm hoàn thiện khung khổ pháp lý cũng như xây dựng, triển khai các chương trình, kế hoạch hành động nhằm thực thi Luật và chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm hiệu quả. Cụ thể, đã ban hành hệ thống văn bản hướng dẫn, tiêu chuẩn hiệu suất năng lượng; hỗ trợ doanh nghiệp cải tiến công nghệ; tổ chức kiểm toán năng lượng; đẩy mạnh truyền thông, giáo dục và nâng cao nhận thức xã hội về tiết kiệm năng lượng, tiết kiệm điện.

Theo báo cáo của Bộ, chương trình mục tiêu quốc gia về SDNLTK&HQ giai đoạn 2016–2020 đã giúp cả nước tiết kiệm được khoảng 5,65% tổng năng lượng tiêu thụ, tương đương hàng tỷ kWh điện. Từ năm 2020 đến nay, các chương trình sử dụng năng lượng tiếp tục được đẩy mạnh, đặc biệt là tiết kiệm điện với mục tiêu đạt từ 2% tổng sản lượng điện thương phẩm/năm trở lên.

Tham luận tại diễn đàn, ông Võ Quang Lâm - Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam cho biết, trong bối cảnh nền kinh tế đặt mục tiêu tăng trưởng GDP 8%, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã và đang triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm đảm bảo cung ứng điện an toàn, ổn định cho phát triển kinh tế - xã hội và đời sống nhân dân. Năm 2025, EVN xác định nhiệm vụ bảo đảm cung ứng điện là ưu tiên hàng đầu trong bối cảnh nhu cầu sử dụng điện tiếp tục tăng cao.

Do đó công tác đầu tư xây dựng năm 2025 tiếp tục được EVN đẩy mạnh. Các dự án trọng điểm như Nhà máy Thủy điện Hòa Bình mở rộng, Nhà máy Nhiệt điện Quảng Trạch I và đường dây 500kV Lào Cai - Vĩnh Yên đang được triển khai khẩn trương theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Toàn Tập đoàn đã hoàn thành 172 dự án lưới điện 500-110kV. Trong đó lưới điện 110kV hoàn thành 168 dự án, đạt 168% so với kế hoạch 6 tháng đầu năm. Công tác giải ngân ước đạt 49.440 tỷ đồng, bằng 45,1% kế hoạch. Bên cạnh đó, EVN cũng ứng dụng công nghệ mới khi triển khai thí điểm hệ thống pin lưu trữ năng lượng (BESS), hướng tới mục tiêu nâng cao độ tin cậy cung cấp điện cho lưới phân phối.

Tuy đạt nhiều kết quả tích cực, EVN vẫn đang đối diện với những thách thức lớn trong đảm bảo cung ứng điện dài hạn. Tỷ trọng sở hữu nguồn điện của EVN hiện chỉ chiếm khoảng 36,5% tổng công suất toàn hệ thống, xu hướng này dự kiến tiếp tục giảm trong giai đoạn tới theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh. Thêm vào đó, hạ tầng phục vụ nhập khẩu nhiên liệu như than và khí LNG vẫn còn hạn chế, trong khi Việt Nam đã chuyển từ nước xuất khẩu sang nhập khẩu năng lượng từ năm 2016 và nhu cầu nhập khẩu sẽ tiếp tục tăng trong các năm tới.

Trước áp lực về nguồn cung, lãnh đạo EVN nhận định, tiết kiệm điện là một trong những giải pháp trọng tâm nhằm đảm bảo cung ứng điện an toàn, thường xuyên và liên tục cho toàn hệ thống. Trong năm 2024, tổng sản lượng điện tiết kiệm đạt 6.506 triệu kWh, tương đương 2,46% sản lượng điện thương phẩm. Các chương trình tiết kiệm điện được triển khai sâu rộng trên toàn quốc với hơn 9,9 triệu lượt người dân được tư vấn sử dụng điện an toàn, hiệu quả. Các chiến dịch truyền thông, chương trình “Gia đình tiết kiệm điện”, “Tiết kiệm điện trong học đường”, “Tiết kiệm điện trong công sở”… đã tạo hiệu ứng tích cực trong cộng đồng.

Lãnh đạo EVN thông tin thêm, giai đoạn 2025-2030, EVN đặt mục tiêu giảm tỷ lệ điện dùng cho truyền tải và phân phối của toàn hệ thống lưới điện xuống dưới 6%; giảm công suất phụ tải đỉnh thông qua chương trình quản lý phía nhu cầu điện (DSM/DR) tối thiểu 1.500MW. Đồng thời, EVN sẽ phối hợp chặt chẽ với các cơ quan truyền thông, báo chí, tổ chức chính trị - xã hội từ Trung ương tới địa phương để đẩy mạnh công tác tuyên truyền, tư vấn khách hàng sử dụng điện an toàn, tiết kiệm và hiệu quả. Việc hỗ trợ khách hàng được triển khai 24/7 qua các tổng đài chăm sóc khách hàng, cùng các công cụ số hiện đại giúp khách hàng theo dõi và kiểm soát mức tiêu thụ điện trực tuyến.

EVN cũng đang đẩy mạnh tư vấn, hỗ trợ khách hàng lắp đặt điện mặt trời mái nhà tự sản tự tiêu và triển khai các cơ chế mua bán điện trực tiếp theo các nghị định mới của Chính phủ. Với những nỗ lực đó, EVN cam kết tiếp tục đồng hành cùng đất nước trong hành trình phát triển bền vững, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Tại diễn đàn, các chuyên gia cũng trình bày thêm nhiều nội dung tham luận khác bao gồm: Thành quả 15 năm, những nội dung mới trong Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả (sửa đổi); quy định dán nhãn năng lượng cho vật liệu xây dựng trong Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả (sửa đổi); những thách thức trong việc cung cấp điện đảm bảo nhu cầu nền kinh tế tăng trưởng từ 8%...